Zmiany w sposobie reagowania na bodźce otoczenia są często zauważalne dopiero w codziennych, powtarzalnych sytuacjach, kiedy widać, jak organizm radzi sobie z dźwiękami, ruchem czy dotykiem. W takich ustaleniach integracja sensoryczna opisywana jest jako proces łączenia informacji płynących z różnych zmysłów i nadawania im znaczenia w układzie nerwowym. W praktyce nie zawsze przebiega to w sposób równy, ponieważ różne osoby mogą inaczej odbierać te same bodźce, co wpływa na ich zachowanie w środowisku domowym, szkolnym czy społecznym.

Często dopiero obserwacja dłuższego odcinka czasu umożliwia zauważyć powtarzające się wzorce reakcji.

W kontekście edukacyjnym i szkoleniowym pojawia się pojęcie akademia integracji sensorycznej, które odnosi się do miejsca albo struktury przekazywania wiedzy związanej z tym obszarem. W praktyce tego typu środowiska zajmują się zarówno omawianiem teorii, jak i analizą przykładów z zwykłego funkcjonowania (zobacz także: zapis na studia integracja sensoryczna). Ważnym elementem jest tu umiejętność łączenia wiedzy ogólnej z obserwacją konkretnych sytuacji, ponieważ dopiero takie porównanie pozwala dużo lepiej zrozumieć, jak przebiega przetwarzanie bodźców w różnorakich warunkach. Z doświadczenia wynika, że sama teoria bez odniesienia do praktyki na prawdę bardzo często pozostaje zbyt abstrakcyjna, by całkowicie oddać złożoność tego procesu.

W codziennym funkcjonowaniu dzieci i dorosłych trudności w obszarze integracji sensorycznej mogą przejawiać się w bardzo różny sposób, od nadwrażliwości na dźwięki po potrzebę intensywniejszych bodźców ruchowych. W praktyce znaczy to konieczność zwracania uwagi na najmniejsze elementy, które na 1szy rzut oka mogą wydawać się nieistotne. Na prawdę bardzo często dopiero zestawienie kilku obserwacji umożliwia zauważyć powtarzający się schemat zachowań (sprawdź również: terapia integracja sensoryczna dla nauczycieli). Takie podejście wymaga cierpliwości i systematyczności, ponieważ pojedyncze sytuacje nie za każdym razem dają pełny obraz.

W miarę zdobywania doświadczenia coraz wyraźniej widać, że integracja sensoryczna nie jest zjawiskiem jednorodnym i może podmieniać się w współzależności od warunków otoczenia a także indywidualnych cech osoby. Różnice w reakcjach bywają subtelne, ale mają znaczenie w zwykłym funkcjonowaniu, zwłaszcza w sytuacjach wymagających koncentracji lub przebywania w środowisku o dużej liczbie bodźców. Z tego powodu analiza zachowań w tym obszarze opiera się na długotrwałej obserwacji i porównywaniu różnorakich sytuacji, a nie na pojedynczych przypadkach.

Zobacz więcej: akademia integracji sensorycznej.